ဗုီလုႝဂြံစြံစုိတ္ လၲဴေပဲါ႐ုဲမာဲ (၂၀၁၀) ဏံေရာ

နာဲမာန္
ဂိတုေမ ၂၇၊ ၂၀၁၀

အလုႝအသ႘ပှာန္ ကႜိဳက္ပ္တုဲေကၜာန္ကုႝေပဲါ႐ုဲမာဲ ပႜဲသှာံဏံတြဳႝေရာင္ဟုီဂွ္ ဒုႝတၛဲဏံ အခိင္လုႝ တၛဲလုႝ ေကၜာန္ဗဒွ္ကုႝဂွ္ ဟြံတီသဿးဟြံက အပႜဲဂေကာံေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တအ္ကုီ အပႜဲဂေကာံဒပ္ရပ္လြဟ္ ေကာန္ဂကူတအ္ကုီ လညာတ္အပႜဲသဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္တအ္ကုီ လညာတ္ညံင္ဂြံပၚထၠးဂွ္ အလုႝအသ႘ဖန္ဗဒွ္ ေကတ္ဒဿံင္အခိင္ရ။

ဗုီကုႝ ကႜိဳပ္သၠိဳပ္ အပႜဲဂေကာံေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တအ္ လညာတ္ပၚထၠးဂွ္ အပႜဲညးဍဳင္ကြာန္တအ္ေလဝ္ ဒဒွ္ရလညာတ္ပၚထၠးႏံြဒဿံင္ဂွ္ ညးမခ်ဴဇန္လိက္ပေရင္ဏံ ၐုိတ္သၛ႘ဂၜိပ္ဂြံ ပၲိဳန္ထၞးကုႝေရာင္။

စပ္ကုႝ ပေရင္ေပဲါ႐ုဲမာဲတုဲ လညာတ္ပၚႏြံဒဿံင္ (၄) ကဆံင္ (၄) ကြပ္ သၛ႘ဂၜိပ္ဂြံရ။ ဗုီကဆံင္ပၚထၠးဂွ္ ဒးပၲိဳန္ ထၞးမၢး-
(က) ဟြံေစွ္စုိတ္တုဲဆက္ဒစုႝဒစး။
(ခ) ၐုိတ္ဂြံၐုိတ္ေကတ္ ပံက္ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တုဲ လုပ္ေပဲါ႐ုဲမာဲ။
(ဂ) ဗၠပ္ဗေဗင္ ဟြံအာ႐ုင္မာဲ/ဟြံအာစုတ္မာဲ။
(ဃ) မင္လၛတ္ မင္ရံင္ သြက္ဂြံပၲိဳန္ထၞးကုႝညးဍဳင္ကြာန္/ဂေကာံဂၜးကဝ္။

(က) ဟြံေစွ္စုိတ္တုဲဆက္ဒစုႝဒစး။

ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တအ္ဗြဲမဂၜိဳင္ ႏူကုႝသၸဒတန္လဝ္ ေသှာဝ္ဥပေဒသၨိဳင္ (၂၀၀၈) ေတံရ သၸလဝ္ ဒတန္ေသှာဝ္ဂွ္ ဟြံေစွ္ကုႝသဘဵဓဝ္ဍာံတုဲ ညံင္ဂြံကေလင္သၛ႘ဂၜိပ္ကုႝ ညံင္ဂြံကေလင္ပေဠဝ္ကုႝဂွ္ အာတ္ မိက္ကၜဳင္ ထပ္ကုႝထပ္ကုီေလဝ္ အလုႝအသ႘ပှာန္ဟြံပကာရ။
ကၜာတဲ စႏူဂေကာံေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ဇှးလဝ္မာဲ ၾသဇာသၜဳင္အုိတ္ ဂေကာံ (NLD) ေလဝ္ ကၜာေသှာဝ္ေပဲါ႐ုဲမာဲဟြံတိတ္ဏီဂွ္ မင္ရံင္တုဲ လုပ္ကုီ တိတ္ကုီ ခၞမ္လဝ္ဍာ္ မုဟြံဟုီပၲိတ္ရ။ ႀကဵဏံ ေသှာဝ္ေပဲါ႐ုဲမာဲတိတ္ကၜဳင္တုဲဂွ္ သြက္ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တအ္ ေတင္ျဂတ္ေလာန္ ညာတ္တုဲ ပၲဝ္အာဂၜံင္ လၸာ္ဒစုႝဒစးပုိတ္တ္ရ။

ဂေကာံပေရင္ဍဳင္ကြာန္ေကာန္ဂကူတအ္ေလဝ္ သာ္ဂွ္ကုီရ ဂေကာံပေရင္ဍဳင္ကြာန္ မှဳံကုႝၾသဇာ ေဗာ္မန္မၢး ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိကုႝ ေဗာ္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ေကာန္ဂကူမန္ ၐါေဗာ္ဂွ္ ဆက္ဒတူလုိင္အာ ဂၜံင္ဒစုႝဒစးပုိတ္တ္ကုီရ။ ဆဂွ္ဟြံက ဂေကာံပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္ ဒက္ပၲန္လဝ္တဿိ ကာလတၛဲ စဿတ္သမၲီ ေဒံါပန္ေပွာ္ ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိေပင္ (၁၄) သှာံ ဂိတုေဂ်ာန္ (၂၉) သှာံ (၂၀၀၉) တုဲကၜဳင္ဂွ္ ကမၼတ႘စႏၵက္ (၁၅) တၜ နာဲေတန္အိုင္ ကႜိဳက္ပ္ဂွ္ေလဝ္ ႏူကုႝ ေသှာဝ္ေပဲါ႐ုဲမာဲတိတ္ဂွ္ သၛ႘ဂၜိပ္တုဲ ဟြံေစွ္စုိတ္ ႐ုပ္ပလုီေထာံဂေကာံညးတအ္ရ။

(ခ) ၐုိ္တ္ဂြံၐုိတ္ေကတ္ ပံက္ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တုဲ လုပ္ေပဲါ႐ုဲမာဲ။

ႀကဵႏူကုႝ ေသှာဝ္ေပဲါ႐ုဲမာဲတိတ္ကၜဳင္တုဲ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ မှဳံကုႝၾသဇာတအ္ ေဖ်ံသၢဳတ္သြာတ္ ဟြံလုပ္ေပဲါ႐ုဲမာဲတုဲ ရမွ်ာင္သဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္လၛဳႝကုီ ရမွ်ာင္ညးဍဳင္ကြာန္လၛဳႝကုီ ဒွ္ကၜဳင္ဓဝိင္ လၲဴအေခါင္ အရာညးဍဳင္ကြာန္ ေဆာံေလင္ကၜဳင္ႏြံရ။
စပၲံႏူ ဂေကာံျဇဟတ္တတိယ (မန္) တအ္ အာတုိန္ဘာပႜဲဍဳင္ေသံ( ကၞံင္ကံက္) ဂွ္ ညးလ်ဳိင္တလုတ္ တမာန္လၛဳႝတအ္ ကုႝကၜဳင္ျဇဟတ္ ဂၜံင္ဂြံလုပ္ေပဲါ႐ုဲမာဲႏြံမံင္ကုီရ။

လၸာ္ဂေကာံစုိတ္ႏြံကုႝ ေပဲါ႐ုဲမာဲတအ္ဂွ္ ညာတ္ေကတ္လၲဴေသှာဝ္ဥပေဒသၨိဳင္ (၂၀၀၈) ဂွ္ ဟြံဒုင္တဲ ဗုီကုႝရဲဒစုႝဒစးတအ္ဂွ္ကုီရ ေသှာဝ္ေပဲါ႐ုဲမာဲတိတ္ကၜဳင္ဂွ္ေလဝ္ အတုိင္ရဲလၸာ္ဂေကာံဒစုႝဒစးတအ္ ညာတ္ဂွ္ ရဲစုိတ္ႏြံကုႝေပဲါ႐ုဲမာဲတအ္ ဟြံတးပဲါရ။ ဆဂး ညးတအ္သေရာပ္ရံင္ေကတ္ အေခါင္အရာညးဍဳင္ကြာန္ သြက္ဂြံလုပ္ေပဲါဗၲိဳက္ အေခါင္အရာမှိဟ္အပႜႜဲေသှာဝ္ ပႜဲစၜတ္ထဝ္ဂွ္ ေကတ္အခိင္တုဲ ဆက္လုပ္အာေပဲါ ဗၲိဳက္ေရာင္ ရဲဂေကာံမိက္ဂြံဒုင္လုပ္ေပဲါ႐ုဲမာဲတအ္ ညာတ္ရ။

(ဂ) ဗၠပ္ဗေဗင္ ဟြံအာ႐ုင္မာဲ/ဟြံအာစုတ္မာဲ။

ေပဲါ႐ုဲမာဲအလုႝအသ႘ပှာန္ ဖန္ဇန္လဝ္လဿဳဟ္ဂွ္ ဒွ္ပြေပဲါ႐ုဲမာဲ သြက္ဂြံဇမၜိင္အာယုက္ ညးတၜအဝုႝအဏါ ႐ုပ္ရဵဒပ္ပှာန္ပၜန္ေရာင္ ညာတ္တုဲ ဟြံအာကုႝျဇဟတ္၊ သုီဟြံထံက္ဂလာန္ကုႝ ရဲပံက္ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ တအ္ရ။

ဂေကာံရဲပံက္ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တအ္ နကုႝတင္ရန္တဿံေဇှာ္ေဇှာ္ ေကၜာန္ေၐတ္အၾကာေသှာဝ္ မတက္လဝ္ကဿိဳန္ ပယ်ဳႝဂွ္ေဏာဝ္ဟုီဂွ္ ဒွ္ပြမပေယ်ဝ္ေဝင္အေရဝ္ရ ကာလေကၜာန္ေကြံေကြံေတံေတွ္ ညးတအ္ေလဝ္တီမံင္ရ အခါရမုေလဝ္ေကၜာန္ဟြံဂြိဳအ္ဂွ္ ဟုိတ္ဂွ္ရ ဆက္ဒစုႝဒစးအာ ညံင္ေပဲါ႐ုဲမာဲဂြံလုီအာ၊ ရဲပံက္ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တုဲ ဒုင္လုပ္ေပဲါ႐ုဲမာဲဂွ္ေလဝ္ တုပ္တဵညံင္ရဵ ကုႝျဇဟတ္ ထံက္ဂလာန္ကုႝ ေသှာဝ္ (၂၀၀၈) ဂွ္ကုီ ထံက္ဂလာန္ကုႝ ညးတၜအဝုႝ အလုႝအသ႘ပှာန္ဂွ္ကုီ ဟုိတ္ဂွ္ရ ဟြံေစွ္စုိတ္ ဆဝ္ဗၛဳဟ္အာညးဍဳင္ကြာန္တအ္ ညံင္ဟြံဂြံအာ႐ုင္မာဲ ညံင္ဟြံအာစုတ္မာဲ ဗၠပ္ဗေဗင္ေပဲါ႐ုဲမာဲရ။

(ဃ) မင္ရံင္ မင္လၛတ္ သြက္ဂြံပၲိဳန္ထၞးကုႝ ညးဍဳင္ကြာန္/ဂေကာံဂၜးကဝ္။

ေပဲါ႐ုဲမာဲ (၂၀၁၀) ဏံဂွ္ ဒွ္ေပဲါ႐ဲုမာဲ ထၞး႐ုပ္ရဵ ညံင္ရဵၿဇဳံလွာဲေခှာ္ကုီရ။ အလုႝအသ႘ပှာန္ဟုီဒဿံင္ ေပဲါ႐ုဲမာဲတုဲ ဒပ္ပှာန္ဂွ္ ကေလင္ဌာန္ဒပ္တုဲ အလုႝအသ႘ညးဍဳင္ကြာန္ တိုန္အုပ္ဓုပ္္ကဿိန္ဍဳင္ေရာင္ ဂးလဝ္သာ္ဂွ္ကုီေလဝ္ ဍာံဍာံဂွ္ သမၼတကဿိန္ဍဳင္ဂွ္ ပေရင္ဆုႝထၺပှာန္ဒးႏြံ ဝန္ေဇှာ္တြဳႝရးဂွ္ ႏူကဆံင္သမၼတေဟင္ဒး႐ုဲစွ္ကုႝဟုီဂွ္ အေခါင္အဝုႝေကာန္ဂကူေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ သာ္လုႝေလဝ္ အေခါင္အရာဟြံမဲြသက္က္ဂွ္ အလုႝအသ႘လဿဳဟ္ဏံ ဖန္ဇန္လဝ္ နကုႝအစ႘အဇန္ေဇှာ္ေဇှာ္ေရာင္ဂွ္ ကၜးမံင္ရ။

ဟုိတ္ဂွ္ရ ဓ႐ုိဟ္လၸာ္သၠဲေလဝ္ဟြံဂြိဳအ္ ဓ႐ုိဟ္ဂၜံင္လၲဴေလဝ္ဟြံမာန္ ဓ႐ုိဟ္ကုႝျဇဟတ္ဂွ္ သာ္လုႝေလဝ္ ဂၜံင္ဍာန္ဟြံမြဲဒဿံင္ရ။ သက္ပဟြံမြဲတုဲ ၐုိတ္ဆနဲမင္ရံင္ မင္လၛတ္ ပြေပဲါ႐ုဲမာဲခုိဟ္ကုီ ပေရံကုီ ေဗၜတ္ကုီ ဒးကုီဂွ္ လၛတ္ေပၠာံေပၠဝ္တင္နင္ေဟင္ ေကၜာန္သၸမာန္ရ။

အခိင္အခါေကၜာန္ေပဲါ႐ုဲမာဲဂွ္ ဒုႝကုႝလဿဳဟ္ အလုႝအသ႘ဟြံလေလာင္ၾတးကုႝဏီ ဂေကာံေဗာ္ထံက္ဂလာန္ကႝု အလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ ဟြံေသင္ကုႝ ဂေကာံေဗာ္ေကာန္ဂကူေကာန္ဍဳင္အရင္ဂမၜိဳင္ဂွ္ ဟြံကုႝ အေခါင္ခ်႘ဒရာင္ေလာဲေလာဲတုဲ ဂေကာံေဗာ္ထံက္ဂလာန္ကုႝအလုႝအသ႘ပှာန္ ဟုီမြဲသာ္ပၜန္ ဂေကာံဇုိင္တဲအလုႝအသ႘ပှာန္ဂွ္ ကုႝလဝ္အေခါင္ခ်႘ဒရာင္ သၜဲသၜဲလးလး ဗၜးဗၜးၐးၐးရ။

ပြပေရင္ကေမၜာန္ဟြံဓဝ္ဍာံအုိႆုီဂွ္ မင္ရံင္ အခါတ္အကာဲ ေပၠာံေပၠဝ္တင္နင္ ညံင္ဂြံဒုင္စ႘ေရင္ ကုႝညးဍဳင္ကြာန္ ေကုာံ ဂေကာံညးဂၜးကဝ္တအ္မာန္ဂွ္ ဖန္ဇန္ ေကတ္တာလ်ဳိင္ရ။ ညးဍဳင္ကြာန္ကုီ ဂေကာံဂၜးကဝ္ဂမၜိဳင္တအ္ကုီ တီကၜဳင္ပေရင္ဓဝ္ ဂၜံင္တရဵဍာံတုဲ လညာတ္သမၲီ ပေရင္ပြကေမၜာန္အလုႝအသ႘ေလဝ္ ညးတအ္ကၜးကၜဳင္တုဲ ဆက္လုပ္အာေပဲါဗၲိဳက္ ပေရင္ဂၜံင္တရဵဓဝ္ဍာံ ကု ဂေကာံမွာဇန္တအ္ရ။

လညာတ္ (၄) ကြပ္ပၲိဳန္ထၞးဗဲြလၲဴဂွ္ ၐုိန္ရလညာတ္ဟြံတုပ္သဿဟ္ ပၚျခာတဵကုီေလဝ္ တင္ရန္တဿံညးတအ္ ဗၲိဳက္သ႐ုိဟ္ေသှာတ္ညးတၜအဝုႝ အလုႝအသ႘ပှာန္တုဲ သြက္ဂြံကေလင္ဒက္ပၲန္ေသှာတ္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ေဇတ္ မဍာံျပဂွ္ လညာတ္မြဲထပ္ဓဝ္ တုပ္မံင္ဖအုိတ္ရ။
ဂေကာံေကာန္ဂကူဂမၜိဳင္တအ္ဂွ္ နကုႝေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ မှဳံကုႝၾသဇာ သြက္ဂကူညးကုႝညးဂွ္ ၐုိန္ ဟြံပံက္ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ကုီေလဝ္ ဂေကာံလၛဳႝ ႏူကုႝေဗာ္မိညးတအ္ ပၚတိတ္တုဲပံက္ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ ကြာန္ ဒုင္လုပ္ေပဲါ႐ုဲမာဲ၊ ဂေကာံလၛဳႝပၜန္ ႏူကုႝ ေဗာ္ဒုင္႐ုဲလဝ္မာဲသှာံ (၁၉၉၀) ေတံ ကေလင္ဒက္ပၲန္ေဗာ္တဿိတုဲ ဒုင္လုပ္ေပဲါ႐ုဲမာဲ၊ လၛဳႝဂွ္ပၜန္ဂွ္ ႏူကုႝေဗာ္ရပ္လြဟ္ေလဝ္ဟြံပၚတိတ္၊ ႏူကုႝေဗာ္ (၁၉၉၀) ဂွ္ေလဝ္ ဟြံပံက္ေဗာ္တဿိ၊ ဗြိဳင္ကႜိဳပ္သၠိဳပ္အပႜဲဍဳင္ တၜပညာသဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ညးယုိက္ဝန္အလုႝအသ႘ စန္ဒက္ေပၠာံေပၠဝ္တုဲ လုပ္ပံက္ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ဒုင္လုပ္ေပဲါ႐ုဲမာဲရ။

ပၛံက္ေပဲါ႐ုဲမာဲအလုႝအသ႘ပှာန္ဖန္ဗဒွ္ (၂၀၁၀) တၛဲဏံဝြံ သၛ႘ဂၜိပ္ရံင္ေတွ္ တဿံတဿံေဗာ္ ဇဿါပ္ပ္ဂကူ ေဗာ္မှဳံ ကုႝၾသဇာညးဍဳင္ကြာန္သၜဳင္င္ဂွ္ မြဲေဗာ္ မြဲဂေကာံေလဝ္ ဟြံမြဲရ။ လၸာ္အလုႝအသ႘ဂွ္ ဂေကာံ/ေဗာ္ စန္ဒက္ ေကာန္ဍဳင္အရင္ (တစည) ကုႝ ဂေကာံ/ေဗာ္ခုိင္ကၜိဳက္ေဖါအ္ေျဗဝ္ (ႀကံ႕ဖြံ႕) ႏြံရ။ လၸာ္ညးဍဳင္ကြာန္ကုႝ ေကာန္ဂကူတအ္ဂွ္မၢး ဂေကာံ/ေဗာ္ လေစွ္ ႏူကုႝေဗာ္မှဳံကုႝၾသဇာဂွ္ ကေလင္ပၚတိတ္အာတုဲ လုပ္ပံက္ေဗာ္ တဿိ၊ ေကာန္ဂကူတအ္ပၜန္ေလဝ္ လေစွ္ႏူကုႝ ဂေကာံ/ေဗာ္မိညးတအ္ ဖန္ဗဒွ္ပၲိဳန္ေဗာ္တဿိေလဝ္ႏြံ လၛဳႝထၞဳတ္ ပၲိဳန္ေဗာ္တဿိသက္က္ ပူဂုႝယဿဳဟြံျပာကတ္ ညးဍဳင္ကြာန္ေလဝ္ဟြံတီ ဗုီသာ္ဏံ ႏြံဂၜိဳင္ေကြံေကြံရ။

ဟုိတ္ဂွ္ရ ေပဲါ႐ုဲမာဲပၛံက္တၛဲဏံဝြံ သာ္လုႝေလဝ္ ဒွ္ေပဲါ႐ုဲမာဲ ဗုႝဟြံဆာဲ အပႜဲကဿိန္ဍဳင္သဿးဟြံက သုီဒွ္ဗုႝဟြံေက်ဝ္ ေလၵာဝ္လုိက္ဂၜးကဝ္ ဟုီဂြံရ။ ေပဲါ႐ုဲမာဲတုဲဒွ္အာတုဲ သြက္ကဿိန္ဍဳင္ ေသှာဝ္ကဿိန္ဍဳင္မဲြ ဂြံေဒၢတ္ဗက္ဗုိန္တ္ ခုိင္င္ကၜိဳက္က္ ဗက္ေဇဿာဝ္ေခတ္ေသှာတ္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ ကေရာံေခတ္ဂၜးကဝ္ေရာင္ ဂလုိင္လုႝညးတၜအဝုႝတအ္ ႀကဳီကုီေလဝ္ ေပဲါဗၲိဳက္အေခါင္အရာမှိဟ္ကုႝ ေပဲါဗၲိဳက္အေခါင္အရာေကာန္ဂကူဂွ္ ဆက္ေသွ္အာ အတုိင္ေႀတံေတံပၜန္ေရာင္။ ပြိဳင္ေပင္ (၂၀) သှာံမွ ဂြံဆုႝ ထၺေပဲါ႐ုဲမာဲမြဲဝါ ပႜဲကဿိန္ဍဳင္ဗဿာတၛဲဏံဝြံ လၸာ္အလုႝအသ႘ပှာန္ဂွ္ ၐုိန္ရသၸဒတန္ေပဲါ႐ုဲမာဲ ေကၜာန္သၸဍာံဍာံျပျပ ဟုီဒွ္ကၜာေလဝ္ လၸာ္ေကာန္ဂကူဂမၜိဳင္တအ္ဂွ္ ဒွ္ေပဲါ႐ုဲမာဲ သြက္ ဂြံစမ္ေဝင္ျပယာဲပေရင္ဍဳင္ကြာန္မြဲအခန္ မြဲက႑ေဍာတ္ဓဝ္တုဲ ေပဲါ႐ုဲမာဲ (၂၀၁၀) ဏံ ဒွ္ေပဲါ႐ုဲမာဲ သၜဳင္ပၲိဳန္အသိင္ကုႝ ေပဲါဗၲိဳက္ညးဍဳင္ကြာန္ေရာင္ သဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္လၛဳႝ ဟုီဒဿံင္ႏြံကုီရ။

လၲဴေပဲါ႐ုဲမာဲဏံ နကုႝညးဍဳင္ကြာန္ဓမၼတာမြဲ သာ္လုႝဂြံစြံစုိတ္ေရာ ယဝ္ရတင္သဿာန္ဏံ မံက္ကၜဳင္ ဒွ္ဒဿံင္သံသယဟြံကၜးဒွ္ကၜဳင္မၢး ဂလာန္ကႜိဳပ္သၠိဳပ္ဝွ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တအ္ဟုီဂွ္ ယဝ္ရဟြံေစွ္စုိတ္ဍာံ ဓဝ္ပေတွ္လၲဴေပဲါ႐ုဲမာဲဏံဟြံမြဲဍာံဍာံမၢး ဗၠပ္ဗေဗင္ေထက္၊ ေပဲါ႐ုဲမာဲတုဲဒွ္အာေလဝ္ ပေရင္ကဿိန္ဍဳင္ပု႙ တုဲဒွ္ၐုိဟ္ႀသိဳဟ္အာဟြံေသင္ လၸစြံစုိတ္အဓိကကုႝ ပေရင္ေပဲါ႐ုဲမာဲတုဲ ပေရင္ေကာန္ဂကူ ေထက္ ကုႝဒးေကၜာန္ဂွ္ ဆက္ခ်႘ဒရာင္တုဲ ေကၜာန္အာ ကႜိဳပ္သၠိဳပ္ဝွ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ႀကံင္တအ္ ဆဝ္ဗၛဳဟ္လဝ္ႏြံရ။

ကႜိဳပ္သၠိဳပ္လညာတ္ဝွ္ၐတ္သာလၛဳႝပၜန္ဂွ္ ေပဲါ႐ုဲမာဲကဿိန္ဍဳင္ပု႙ဂွ္ ပြိဳင္ (၂၀) သှာံမွ ဂြံဆုႝထၺမြဲအလန္ ေပဲါ႐ုဲမာဲဏံ ရွ္သာအေခါင္အရာေကာန္ဂကူ ၐုိန္လုႝဟြံမြဲဟြံမြဲ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဂကူဇကု ဂြံဒတူလုိင္အာ ပႜဲေသှာဝ္မာန္ မမာဲဇကုစှးဒးေထာံေဖ်ံပႜဲနခဿိက္ဂွ္ ကၜဟ္စုတ္ပႜဲကဠာေဗာ္သၸစှးေကာန္ဂကူဇကုဍာံဍာံဂွ္ေတွ္ ရွ္သာေတဿင္ႏူ ဟြံအာစုတ္မာဲ ဗၠပ္ဗေဗင္ဂွ္ဏီေရာင္ လညာတ္မြဲဂွ္ ဆဝ္ဗၛဳဟ္ပၜန္ရ။ လညာတ္ၐါဏံ ဣလုႝဒွ္ဂုဏ္ဖုႝသြက္ဂကူဍာံဍာံ ဒ္ွလေတင္လမ်ဳီေကာန္ဂကူဍာံဍာံဂွ္ ခ်ပ္ဗၥာတုဲ လၲဴေပဲါ႐ုဲမာဲ (၂၀၁၀) ဏံ သာ္လုႝပု႙စြံစုိတ္ ေတွ္ဒွ္ဂုဏ္ဖုႝ သြက္ဂကူပု႙မာန္ဂွ္ သၛ႘ဂၜိပ္တုဲ ပၲိဳန္ထၞးဏာရ။

ပႜဲညးဍဳင္ကြာန္တအ္ေလဝ္ လညာတ္ဝိဝိင္ဒဿံင္ စပ္ကုႝပေရင္ေပဲါ႐ုဲမာဲ ေဇှာ္ကုႝျဇဟတ္

ေပဲါ႐ုဲမာဲအလုႝအသ႘ပှာန္ မကႜိဳက္ပ္ ေကၜာန္သၸကုႝ ပႜဲသှာံဏံဂွ္ ဟုိတ္ႏူဂေကာံေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ေဇှာ္ေဇှာ္တအ္ ဒစုႝဒစးလဝ္ဂွ္တုဲ အပႜဲညးဍဳင္ကြာန္တအ္ေလဝ္ လညာတ္ဒွ္ဒဿံင္ ဒြိဟေဇှာ္ကုႝျဇဟတ္ကုီရ။

လၛဳႝတံ ဒွ္ဓဝိင္ဂွ္ ယဝ္ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္္မန္ ဟြံမြဲမၢး၊ ယဝ္ေဗာ္မန္ ဟြံလုပ္ ပႜဲေပဲါျပဳိင္႐ုဲမာဲမၢး အေခါင္အရာ ေကာန္ဂကူ ၾကက္မမံက္ကၜဳင္ ပႜဲပၛံက္ဂတေတံဂွ္ ဂြိင္ေဖက္မှိဟ္ျပဳေျပင္ဖန္ဇန္ ဟြံမြဲဂွ္တုဲ ‘ၐုိတ္ဂြံၐုိတ္ေကတ္’ ဒုင္ဂိုင္ေကတ္ လညာတ္ဝြံတုဲ ညးတံေစွ္စုိတ္ ကုႝျဇဟတ္ထံက္ဂလာန္ ပံက္ပတိုန္ေဗာ္တိဿတုဲ လုပ္ေပဲါ႐ုဲမာဲႏြံရ။

ညးလၛဳႝတံပၜန္ဂွ္၊ ေပဲါ႐ုဲမာဲဏံ ပေရင္ဓဝ္ဍာံ ဟြံမြဲ၊ ပေရင္ထံက္ဂလာန္ဂၜးကဝ္ကုီ္ အပႜဲဍဳင္ကြာန္ကုီ ဟြံမြဲဂွ္တုဲ ေပဲါ႐ုဲမာဲဏံ ၐိုန္တုဲဒွ္အာကုီဂွ္ ေပဲါဗၲိဳက္အေခါင္အရာမှိဟ္ကုီ ပေရင္ေကာန္ဂကူကုီဂွ္ ဆက္တုဲ ေသွ္အာမံင္ဏီေရာင္။ ဟုိတ္ဒဿာသာ္ဂွ္ရ ဟြံေစွ္စုိတ္ကုႝ ပံက္ပတိုန္ေဗာ္တဿိတုဲ၊ ‘ ေဗာ္လုပ္ဒုင္႐ုဲမာဲဂွ္ေလဝ္ ဂုဏ္ဖုႝညးဍဳင္ကြာန္ ဟြံမြဲ၊ သြက္ဂြံလုပ္ဒုင္႐ုဲမာဲေလဝ္ ဟြံဒုင္တဲရ’ မပတံသာ္ဏံ လညာတ္အပႜဲညးဍဳင္ကြာန္တအ္ ဒွ္ဒဿံင္ဒြိဟ တှဟ္ျခာဒဿံင္အိုတ္ရ။

“ဗုီလုႝဒွ္ဒွ္ ပံက္ေဗာ္ကုႝဒွ္ လုပ္ဒုင္႐ုဲမာဲကုႝဒွ္ ေဗာ္မန္မြဲ ယဝ္ဒွ္ကၜဳင္ေတွ္ ပု႙ဝုိတ္ကၜဟ္ေထာံ ဂၜံင္တရဵေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိ ကုႝ ေဗာ္မန္ဒ႘မဝ္ပု႙ကုီ ဟြံဂြံပုဟ္၊ နဇုိင္နတဲ ညးတအ္ဒစုႝဒစးလဝ္ဂွ္ ဒးရ၊ ဆဂး ပေရင္ကုႝျဇဟတ္ဓရုိဟ္ ႏူညးတအ္ လၸာ္သၠဲ ယဝ္ဟြံမြဲမြဲသာ္ မန္ပု႙ပံက္ပတိုန္ေဗာ္တဿိတုဲ လုပ္ဒုင္ေပဲါ႐ုဲမာဲေတွ္ မူဂုဏ္ဖုႝ ဟြံမြဲပုဟ္’’သာ္ဏံ ညးဍိဳပ္ဂေကာံသဿတ္ ခ်႘ဒရာင္ဒဿံင္သြာင္နာနာ ပြိဳင္ဍဳင္ပၚလဿိဳင္မြဲတၜ ဟုီဓမံက္လညာတ္ညးရ။

လညာတ္ဝိဝါဒပံက္ေဗာ္တုဲ လုပ္ေပဲါ႐ုဲမာဲဂွ္ အပႜဲကႜိဳပ္သၠိဳပ္မန္တအ္ ကၜာတဲ ထၠးဒဿံင္ ေဇှာ္ကုႝျဇဟတ္ လဝ္ကုႝဒွ္ကၜာရ ဗြဲႀကဵဏံ ေဗာ္ဒ႘မဝ္ကေရျဇ႘ေကာန္ဂကူမန္ ေဖ်ံသၢဳတ္သြာတ္ ဒစုႝဒစး ပႜဲေမ (၂၅) ဂွ္တုဲ၊ ဂေကာံေအန္ေအဝ္ဒ႘ေလဝ္ ေဖ်ံသၢဳတ္သြာတ္ ဒစုႝဒစး ပႜဲေမ (၂၉) ဂွ္ကုီတုဲ လညာတ္ပၚဒကးတံဂွ္ ေအာန္ေစွ္ကၜဳင္အိုတ္ရ။

ဆဂး ပႜဲကုႝပၛံက္ဏံ ေဗာ္သၸစှးဂကူမန္မြဲ ဒးႏြံေထက္ဗုိန္၊ သာ္လုႝဒွ္ဒွ္ ဒးလုပ္ေပဲါ႐ုဲမာဲေဟင္၊ ၐုိတ္ဂြံအေခါင္ ၐုိတ္ေကတ္ လညာတ္သာ္ဏံ မံက္ကၜဳင္ အပႜဲကႜိဳပ္သၠိဳပ္လၛဳႝတံဂွ္တုဲ၊ ေဗာ္သြးအစာသဝ္နာဲနဲသုႝ ေကုာံ အစာဇှဴတအ္ နကုႝျဇဟတ္ မပါလုပ္ လဿိဟ္သုီဖအုိတ္ (၁၅) တၜဂွ္ နကုႝယဿဳ ေဗာ္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘အလုံရးမန္ဂွ္ ပႜဲအၾကာဏံ သြက္ဂြံပံက္ပတိုန္ ႏြံကၜဳင္ဂ္ွတုဲ၊ ဟိုတ္နဴဇြဳိန္လပွ္ အသိင္အလိုန္ဂွ္တုဲ အပႜဲသဿတ္တအ္ကုီ ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ကုီ၊ ခဿ႘သင္တအ္ကုီ လညာတ္ပၚကၜဳင္ ဒွ္ကၜဳင္ဝိဝါဒအိုတ္ရ။

“ညးပံက္ေဗာ္တဿိတအ္ ဟုီမံင္ ၐုိတ္ဂြံ ၐုိတ္ေကတ္ဟုီဂွ္ ပဲါႏူကုႝ အေခါင္အရာပူဂုႝတအ္ဂွ္တုဲေတွ္ အေခါင္အရာေကာန္ဂကူဟုီေတွ္ မုေလဝ္အေခါင္ဖန္ဂြံ ဟြံမြဲပုဟ္၊ ဆဂွ္သဿးဟြံေသင္ဏီ ကာလဂေကာံမန္ေကာန္ဍဳင္အရင္ (၁၉၄၇) ေတံေလဝ္ ကႜိဳပ္မန္တာန္ (မြန္သန္း) တအ္ လညာတ္ပၚညးသကအ္ ဗုီဏံကုီရ၊ လၸၚညးဂလုိင္ဂွ္ ဟြံေစွ္စုိတ္ကုႝ ေပဲါ႐ုဲမာဲ၊ ဆဂး လၸာ္ဂေကာံေဍာတ္ နာဲမန္တာန္တအ္ဂွ္ လုပ္ပံက္ေဗာ္တုဲ လုပ္ေပဲါ႐ုဲမာဲ၊ မာဲပႜဲညးဍဳင္ကြာန္ဂွ္ေလဝ္ ဟြံဂြံ၊ ေကှာတ္တဲ ေဍံစကာ ကုႝပံက္ဒပ္ (မြန္ဘီးလူးတပ္)၊ မန္ ကုႝ မန္ ဇကုရ ေဍံကုႝပန္ညးသကအ္၊ အုႝဗုီဏံ ဂြိင္ေဖက္ဒွ္ညးသကအ္၊္ အေခါင္ေကာန္ဂကူဟုီဂွ္ ေဍံဖန္လဝ္ကုႝ မုဟြံမြဲပုဟ္’’သာ္ဏံ နာဲေတန္အံင္ မဒွ္ေကာန္ဥကၠဌ ေဗာ္ပၜတရဵဍဳင္မန္ နာဲအံင္ေထာန္ဂွ္ ဟုီပတိတ္လညာတ္ညးတုဲ ေကာန္ဂေကာံနာနာ မှဳံပြ႘ပြိဳင္ဍဳင္ျဇပ္ဗုဂမၜိဳင္တအ္ေလဝ္ ဗက္အာလညာတ္ညးကုီရ။

“ ဗုီလုႝဒွ္ဒွ္ အေခါင္အရာေကာန္ဂကူ ဟြံဂြံဟေဍံ (လဝ္ကုႝဒွ္ကၜာရ) အုိတ္ေကှာတ္ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ အပႜဲဗြိဳင္ေသှာဝ္မြဲ မံက္ႏြံကၜဳင္ဂွ္ ဂေကာံနာနာတအ္ ဂြံသှိင္ဗဒဲါကုႝ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဂွ္တုဲ ဂြံအေခါင္ခ်႘ဒရာင္ တဿာဂလုိင္ေရာင္” သာ္ဏံ ညးစုိတ္လုပ္စ ပံက္ေဗာ္ ဗြိဳင္အပႜဲဍဳင္မြဲတၜ ဟုီရ။

စပ္ကုႝပေရင္ေပဲါ႐ုဲမာဲဏံဝြံ ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ ဟုိတ္ႏူဟြံကၜးစိုတ္ဂွ္တုဲ၊ ဗုီလစြံစုိတ္ ကႜိဳပ္သၠိဳပ္ မှဳံပႜဲေဒသတအ္ႏြံဂွ္ ညးေဒသတအ္တံဂွ္တံဂွ္ ဗက္စလညာတ္ညးတအ္အိုတ္ရ။ ဟုိတ္ႏူလညာတ္ကႜိဳပ္သၠိဳပ္တအ္ ထုဲကှာန္ျပးကၜဳင္ နာနာသာ္ဂွ္ရ လညာတ္ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ဂွ္ေလဝ္ မဲြေဒသကုႝမြဲေဒသ ဟြံတုပ္သဿဟ္ ဒွ္ကၜဳင္ကေရက္ကေရက္အိုတ္ကုီရ။

ေပဲါ႐ုဲမာဲအလုႝအသ႘ပှာန္ ၾကက္မေကၜာန္ဗဒွ္ ပႜဲကုႝပႜဲသှာံဏံ မဟဂြံလေလာင္ပဿိင္ပတိတ္ စဿတ္တၛဲခ်ဳိတ္ပၜဳိတ္ဏီဂွ္ ကႜိဳပ္သၠိဳပ္တအ္ ဗဲြမဂၜိဳင္ ဟြံေစွ္စုိတ္တုဲ ဗြဲမေအာန္ဂွ္ရ ဒုင္တဲတုပ္စုိတ္ ပံက္ေဗာ္၊ စပ္ကုႝေကင္ကာကိစၥဒုင္လုပ္ေပဲါ႐ုဲမာဲဂွ္ ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ တာလ်ဳိင္ႏြံသာ္လုႝတုဲ မုဒးေကၜာန္သၸသာ္လုႝေရာဂွ္ အေဃာဒွ္ဒဿံင္ဝိဝိင္၊ ေဖ်ံသဂုတ္သြာတ္ ေဗၜတ္ဒးဟြံမာန္ဂွ္တုဲ ညးတံမင္စဿ႘ဒဿံင္ ရမွ်ာင္ကႜိဳပ္သၠိဳပ္တအ္ဖုိဟ္ေရာင္။

ေဗာ္ဍဳင္မန္တိဿ ေကုာံ ပၛံက္ေဒံါပန္ေပွာ္

ဒုႝဗ်ဳ

ဂိတုမာတ္ ၁၈၊ ၂၀၁၀

ပၛံက္ပေရင္ေဒါံပန္ေပွာ္ဂွ္ ဒွ္ပံၛက္ မကၜဳင္ႏူေဇဿာဝ္ဍာ္ဂၜးကဝ္မြဲဂွ္တုဲ မလိက္မၢး ပေရင္ေဒံါပန္ေပွာ္ဏံဂွ္ ကူဆာဲနင္ႏူကုႝ ပဋိပကၡေအႆေရကုႝ ပါလိတ္သတာင္ ဒွ္ဂြံရ။ သ႘ကၜ႘ပည႘ပညပ္ မဒွ္ဂုန္ဖုႝၐါလပၚဟြံဂြံမၢး ကေလင္ဗ႐ုလြဟ္ပၜန္ရ။ ပေရင္ေဒံါပန္ေပွာ္သာ္ဝြံဂွ္ အခိင္ေတံ သုီဂြံဆုႝေကတ္ဒဿံင္ အၾကာအလုႝအသ႘သ႘ရိလကၤာကုႝ ပၜန္ဂတးတာ္ဂါတေမဲတအ္ကုီရ။ ပေရင္ေဒံါပန္ေပွာ္ဂၜးကဝ္တအ္ဂွ္ လဿဳဟ္မၢး ျဗမ္ဂတက္အိုတ္အာမြဲလစုတ္ ကေလင္ဒွ္မြဲလစုတ္ရ။ ကႜဳိပ္သကိုပ္ပၜန္ဂတးတေမဲဂွ္ သုီျပဟ္လလုဲအာဏီရ။ ပေရင္ေဒံါပန္ေပွာ္ ပႜဲေဒသေလၵာဝ္ဗဿံက္ဂွ္ေလဝ္ ဒွ္မြဲလစုတ္ လုီမြဲလစုတ္ကုီရ။

ပေရင္ေဒံါပန္ေပွာ္ပႜဲဍဳင္ဗဿာဂွ္ လအ္ကၜဳင္ၐုိတ္စွ္သုန္သှာံဂွ္တုဲ သြက္ဂြံလုီလာ္ဂွ္ နိမိတ္ေဍံထၞးဒဿံင္ၾကပ္ပ္ရ။ ဗုီအလုႝအသ႘ပှာန္ဗဿာေကတ္ဂွ္ ဂြံဟြံမာန္ဂွ္တဲု (ဝါ) အလုႝအသ႘ဗဿာ ဟြံသ႘က႘ၜကုႝ ေဗာ္ေဒံါပန္ေပွာ္တအ္ဂွ္တုဲ ယဝ္ဟြံေဖ်ံလြဟ္မၢး လေလာင္ၾတးပတိတ္ နဒဒွ္ဂေကာံမၛးေသှာဝ္တုဲ ဗတိုက္သအးအာေရာင္ဂွ္ ဟုီပတိတ္ရ။ တင္တုပ္စိုတ္ေဒံါပန္ေပွာ္ကၜာေတံ ဒးေကၜာန္သၸဗုီဏံ ၐိုန္ရဟြံမြဲကုီေလဝ္ စိုပ္အခိင္လဿဳဟ္ အလုႝအသ႘ပှာန္ဗဿာ မမိက္ေကၜာန္သၸသာ္ဏံဂွ္ တုပ္သဿဟ္ကုႝ စံင္ဗဂုႝပဿတ္ပှာန္ အပႜဲဍဳင္ပၜန္ရ။

ေကာန္ဍဳင္အရင္ မေဒံါပန္ေပွာ္တအ္ဂွ္ ဒွ္ဂေကာံက်လဝ္ေပါဲပှာန္ ဟြံေသင္၊ ဒွ္ဂေကာံအယာံမာတ္ ေဒံါလဝ္ပန္ေပွာ္ဂွ္တုဲ ဆုႝဂဗပေရင္ပှာန္ညးတအ္ဂွ္ပၜန္ေလဝ္ လအ္ဒဿံင္ကဝက္ဗြဝ္ကၜံသှာံျပင္ကုီရ။ ညးတအ္ဂြံေဖက္အလုႝအသ႘ပှာန္ဗဿာဂွ္ ဗုီလုႝေလဝ္ ဒွ္ဟြံမာန္၊ ဥပမာ လၾကဵအိုတ္ဂွ္ ေဗာ္ဍဳင္မန္တိဿ ပဆုဲဒပ္ဗဟုႝညးတအ္ နဒဒွ္ပေလဝ္ပေလတ္စ သြက္ဂြံကေလင္ပန္ေပွာ္လၾကဵအိုတ္မြဲ ဟုီမာန္ရ။ ျဇဟတ္ေဗာ္ဍဳင္မန္တိဿ ၐိုန္ရဟြံဂၜိဳင္ ညံင္ရဵေဗာ္ရပ္လြဟ္ ေကာန္ဂကူဝတအ္ကုီေလဝ္ ျဇဟတ္စိုတ္ဓါတ္ညးတအ္ ေကုာံ ပေရင္ဆုႝဂဗ ေပါဲဗတိုက္ညးတအ္ ၾကံင္မၛဳိဟ္ ေကုာံ ၾကံင္ဍဳဟ္ဒဿံင္သဿးဟြံက အိုတ္အလုံေကာန္ဂကူမန္ မှံဳပႜဲအလုံလိုက္မြဲ ထံက္ဂလာန္ဒဿံင္ညးတအ္ဂွ္တုဲ သြက္ဂြံကေလင္ပန္ေပွာ္ပၜန္ဂွ္ ညးတအ္ဟြံဒးျဇိဳင္စိုတ္မြဲသာ္ရ။ အခက္အခုဲညးတအ္ ေဇှာ္အိုတ္ ပႜဲမြဲဒၿမိပ္ေဗာ္ဍဳင္မန္တိဿ မသုန္ေစွာ္သှာံျပင္တုဲဂွ္ ဒွ္ေခတ္ကာလ သကိုပ္ပှာန္ေနေဝန္ ထပက္ပှာန္ နကုႝနဲကဲ ထပိုတ္ပန္သာ္ (ျဖတ္ေလးျဖတ္) ဂွ္တုဲ ပၛံက္ဂွ္ ညးတအ္တတ္ၐက္ကၜဳင္မာန္ ဒဿာႏူေကာန္ဂကူမန္တအ္ ကုႝျဇဟတ္ထံက္ကၜဳင္ဂလာန္ေရာင္ဂွ္ ကႜဳိပ္သကိုပ္ေဗာ္တအ္ ဟုီဒဿံင္အိုတ္ရ။

ပႜဲဒပ္ပှာန္အလုႝအအသ႘ဗဿာဂွ္ ေကာန္ပှာန္ေကာန္ငၛာ္ဂၜဳိင္ေလာန္ဂွ္တုဲ လဿိဟ္ေကာန္ပှာန္ရဂၜဳိင္ ပေရင္ဆုႝဂဗေပါဲဗတိုက္ ဟြံမြဲေရာင္ဂွ္ ညးတအ္ ဟုီထံက္ထၞးအိုတ္ရ။ ေဗာ္ေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ဂွ္ ၐိုန္ရဟြံမိက္ပန္ေပွာ္ကုီေလဝ္ ေဒံါဟြံဂြံ ဒးပန္ေပွာ္ ဒဿာႏူအလုႝအသ႘ပှာန္ဗဿာ ဟြံမြဲပဿိက္ကုႝ ပေရင္ေဒံါပန္ေပွာ္ရ။

သ႘ကၜ႘လတူခုင္ဟြံဂြံမၢး ဒးကေလင္ပန္ နကုႝလြဟ္ပၜန္ရ။ ဆဂး နဲကဲဏံဂွ္ ဆီပၚဍာ္ေဇြာဝ္ ဒွ္ဂၜဳိင္ဂွ္တုဲ ဒွ္လေလင္ သြက္မွာဇန္တအ္ ဂၜဳိင္ရ။ ဆက္ပန္ေပွာ္ပၜန္ဂွ္ ၐိုန္ရေဆာံေလင္ဂၜဳိင္ကုီေလဝ္ နဲကဲဏံေဟင္ ေကတ္ကုႝဍဳင္မန္မာန္ဂွ္တုဲ ဒးေကၜာန္ေဟင္ေရာင္ဂွ္ ရံင္ကုႝဂလာန္ညးအုပ္ကာနာနာ နာဲဟံသာ မဟုီလဝ္ ဂလာန္ၾသဝါဒ ပႜဲအျခန္၊ တြဳႝရးအိုဝ္ဟာဲအိုဝ္၊ ကဿိန္ဍဳင္အေမရိကာန္ဂွ္မၢး တီကၜးေကတ္မာန္ရ။ ဆဂး ကႜဳိပ္သကိုပ္ေဗာ္ဍဳင္မန္တိဿ အာဆုႝဂဗကုႝ ညးတာလ်ဳိင္နအဖဂွ္ နကုႝေဗာ္ သၸလဝ္ကာပှဳက္တုဲ ဟြံဟုီပတိတ္ ပေရင္ဒတူလိုင္ညးတအ္ကၜးကၜးဂွ္ အကာဲအရာဝြံ ဒဒ္ွရ ဒးဒုင္ကုႝလဝ္ ျဇဟတ္ဓ႐ိုဟ္ အရာမဟဂပ္ဝ္ႏံြပဿိက္မြဲေရာင္ဂွ္ ျပာကတ္ရ။ အခိင္ဝြံ ညးဍဳင္ကြာန္မန္တအ္ မိက္ဂြံတီေကတ္ ပေရင္ဒတူလိုင္ေဗာ္ ကၜးကၜးကုီရ။ ဟုီမြဲသာ္ပၜန္မၢး မိက္ဂြံကုႝကႜဳိပ္သကိုပ္ေဗာ္တအ္ ဒတူလိုင္ကၜးကၜးမးမးရ။

ၾကဵအိုတ္ ဂြံမိင္ေကတ္ဂလာန္ နာဲဟံသာ မဟုီပတိတ္ ဗတိုက္ဖေအာဝ္ဏာ ကႜဳိပ္သကိုပ္ေကာန္ဍဳင္အရင္ ႏူေဗာ္မေဒံါလဝ္ပန္ေပွာ္တအ္ဂွ္ ညံင္ဟြံဂံြပေတွ္ေစွ္စိုတ္ လတူပှာန္ဗဿာဂွ္တုဲ ေကာန္ဂကူမန္ မဆက္ဒွ္ဒဿံင္ဓဝိင္ လတူေဗာ္ဍဳင္မန္တိဿဂွ္ သၛိတ္ျဇအာအိုတ္ရ။ နအဖ ဟုီေစာတ္ေစာဲနာဲဟံသာ စပ္ကုႝပလုီပလာ္ဂွ္တုန္ အရာဝြံ တုပ္သဿဟ္ကုႝ ပလုီပလာ္ေကၜံ ဓဝ္ပေတွ္ညးသကအ္ အၾကာေဗာ္ကုႝ နအဖကုီရ။ နအဖ ဂြံဆက္စန္ဒက္ေဗာ္ဍဳင္မန္တိဿ ဂတဂတပၜန္ဂွ္ ဒွ္အာအခက္အခုဲရ။ ပေရင္ဟုီပတိုန္စုတ္ဒုဟ္ဝြံ ဒွ္အရာပၚဂၜံင္ဍာန္ညးသကအ္ အၾကာေဗာ္ကုႝ နအဖကုီ သုီဒွ္ဂလာန္ ပလုီေကၜံ ပေရင္ေဒံါပန္ေပွာ္ေလဝ္ ဟုီမာန္ရ။

နအဖစကာအာ ဒပ္ပှာန္ေကာန္ဂကူ မေဒံါပန္ေပွာ္တအ္ နဒဒွ္ ဒပ္စုႝဒှာပယ်ဳႝဂ္ွ သြက္ဍဳင္ေသံေလဝ္ ဂပ္ဝ္ဒွ္ဓဝိင္ ေသာကမာန္ရ။ မြဲအခိင္ေတံ ဟြံမြဲသဿဝ္တဲနအဖတုဲ ဍဳင္ေသံဟုီဗ်ိဂ႐ိုဟ္ကၜဳင္ လတူေဗာ္ေဒံါပန္ေပွာ္ကေရင္တအ္ နဒဒွ္ ဒပ္ပှာန္မကူသာန္ မဂဥဲဳေခ်ံဂွ္ ဂတဏံ ယဝ္အကာဲအရာဏံ ဆက္ကတုႝဒွ္အာပၜန္မၢး ဒးဗ်ိနအဖဂွ္ေဟင္တုဲ သြက္ဍဳင္ေသံဂွ္ ဂြံဟုီဗ်ိဂ႐ိုဟ္ဗုီဏံဂွ္ ဂပ္ဝ္ဒးျဇိဳင္စိုတ္မြဲရ။ တုဲပၜန္ ပ႐ိုင္မံက္ဒဿံင္ နအဖ ခ်ပ္ေကၜာန္ပတိတ္ နယူကလ႘ယ်ာဂွ္တုဲ သြက္ဍဳင္ေသံကုီ ဍဳင္ဇိုင္ဝုတ္ဒိုဟ္တအ္ကုီ ဂပ္ဝ္ဒွ္ဓဝိင္အိုတ္ရ။

ဟိုတ္ႏူေဗာ္ရပ္လြဟ္ ေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ စွ္သုန္ဂေကာံျပင္ ေဒံါေကၜံပန္ေပွာ္ဂွ္တုဲ လအ္ဂြံၐိုတ္ၐါသှာံ ပႜဲသှာံ ၁၉၉၇ ဂွ္ နအဖ ကလိဂြံအေခါင္အရာ လုပ္ဂေကာံအာျဇ႘ယာန္ရ။ ဟိုတ္ဂွ္တုဲ ပေရင္ေဒံါပန္ေပွာ္တအ္ဂွ္ ဒွ္ဒဿံင္ဂုန္ဖုႝနအဖ ေဇှာ္ကုႝျဇဟတ္ဂွ္တုဲ နကုႝနအဖ ဟြံမိက္ပလုီ ဒွ္မာန္ရ။ ဆဂး ယဝ္ရေပါဲ႐ုဲမာဲ ဂတဏံ နအဖ ဒွ္အာဗုီျပင္ အလုႝအသ႘ ညးဍဳင္ကြာန္ ဗြဲမေထက္ၾကိဳက္မၢး ရမ္ မတြံဂး ပေရင္ေဒံါပန္ေပွာ္ဂွ္ေလဝ္ ညးတအ္ ၾကက္ပလုီေထာံ ဒွ္မာန္ကုီေရာင္။ နအဖ ေကၜာန္သၸလိုန္ပိန္ဏာ လတူေဗာ္ေဒံါပန္ေပွာ္ ပႜဲေဒသသဿဝ္က်ာတအ္ဂွ္ ဒွ္အရာကေလင္စံင္ဗဂုႝ ပဿတ္ပှာန္ အပႜဲဍဳင္ရ။ ေဗာ္ရပ္လြဟ္ေကာန္ဂကူတအ္ ဟြံဒုင္တဲ အစ႘အဇန္နအဖ ဒးသၸဒပ္မင္ပယ်ဳႝ စဿတ္တၛဲလၾကဵအိုတ္ ဂိတုမာတ္စွ္သုန္ဂွ္ ကလိဂြံအဓိပၸါယ္ ပေရင္ေဒံါပန္ေပွာ္ဂွ္ အာစိုပ္တၛဲလအိတ္အိုတ္ရ။

ပႜဲအပႜဲအခိင္ကာလ ေဒံါပန္ေပွာ္ဏံဂွ္ ေဗာ္ဍဳင္မန္တိဿ ကႜဳိက္ပ္တုဲ ေကၜာန္ဗဒွ္ကၜဳင္ေပါဲသ႘ကၜ႘ လွာဲဂတးလညာတ္ေကာန္ဂကူမန္၊ သဘင္သ႘ကၜ႘ေဇှာ္ ေကာန္ဂကူမန္ ဂၜဳိင္ကုႝအလန္မာန္ရ။ မူဝါဒဂၜံင္တရဵ သြက္ေကာန္ဂကူမန္တအ္ ဂြံဆက္ကြာ္အာ အနာဂတ္မာန္ဂွ္ေလဝ္ ေဖ်ံကၜဳင္မာန္ ဗြဲမဂၜဳိင္ရ။ ေသှာဝ္ဥပဒ သဇိုင္ဍဳင္မန္ရာမည (တြဳႝရးဍဳင္မန္) မဒွ္အရာ သြက္ဂြံအုပ္ဓုပ္အာဍဳင္မန္ အနာဂတ္ဂွ္ေလဝ္ ခှံဗဒွ္ကၜဳင္မာန္ကုီရ။ ေဗာ္ဍဳင္မန္တိဿ ေကတ္ဇှးကၜဳင္ လတူနအဖ နကုႝမ႘ဒ႘ယ်ာမာန္ကုီရ။

တိုန္သဘင္သ႘ကၜ႘ေအန္သ႘ နအဖတုဲ အာတ္မိက္ကၜဳင္အေခါင္အရာေကာန္ဂကူမန္ ေကုာံ အေခါင္အရာေကာန္ဂကူ ေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ဂွ္ ဟြံဂြံတုဲ ဂံင္ေဒံါေကၜံမာန္ဂွ္ ႏံြကုႝစရာဲပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ေကုာံ ဒုင္ဂိုင္ေကတ္ပၜန္ဂတးကုီရ။ ယင္ဝြံဂွ္ ထၞးဒဿံင္သက္သ႘သာဓက ဒဒွ္ရ ေဗာ္ဍဳင္မန္တိဿ မှဳံကုႝအေစာံစရာဲ သြက္ဂံြကႜဳိက္အာကႜဳိပ္ ေကာန္ဂကူမန္ ပဲႜအနာဂတ္ေတံရ။ လပၚပေရံဂွ္တုန္ ေဒါံပန္ေပွာ္ဂွ္ ေကာန္ေဗာ္တအ္ ေကၜာန္ပေရင္ပိုန္ျဂပ္ကုီ၊ ရဲေဗာ္ ေအာန္ကုႝစိုတ္ဓါတ္ပၜန္ဂတးတအ္ ဆက္ေဆာံကုႝ ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ ပေရံ (ဂလာန္ဝြံ ကံက္ႏုက္နင္ ႏူလိက္ပေရင္ နာဲတၜမန္ ပႜဲဂ်ာေနဝ္ေဗာ္ဍဳင္မန္တိဿ) ကုီဂွ္တုဲ အရာဝြံ ေဍံဗေဒက္ဖ်ဝ္ေဖ်ံစရာဲသိကၡာ ေဗာ္ဍဳင္မန္တိဿရ။ ဆဂး လအိတ္ေတံ ေကာန္ဂကူမန္ သၨက္႐ုဲစွ္ ဟြံမြဲ၊ ဒးဒတူလိုင္မြဲစြံကုႝ ေဗာ္ဍဳင္မန္တိဿဂွ္ေဟင္ရ။

ပႜဲမြဲဒျမိပ္ ေဒံါလဝ္ပန္ေပွာ္ဏံ အလုႝအသ႘ပှာန္ဗဿာ ဂလိုင္ပတိုန္လဝ္ ျဇဟတ္ပှာန္ကုီ ျဇဟတ္လြဟ္ႀကိယာကုီ ေဇှာ္ကုႝျဇဟတ္ရ။ ပေရင္သၜဲပတိတ္တိဍာ္ ပႜဲေဒသေကာန္ဂကူတအ္ဂွ္ေလဝ္ ကတုႝဒွ္ကုီဂွ္တုဲ အရာဝြံ ေဍံကုႝဒဿံင္ပ်းဒိုဟ္ သြက္ပေရင္ဆီပၚဍာ္ေဇြာဝ္ ဂြံကတုႝဒွ္အနာဂတ္ဏံရ။ ပေရင္လစြံစုိတ္ ဟြံလဂူတပ္တး ပႜဲအရာသ႘ကၜ႘ဂၜာဲသြဟ္ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဂွ္ ယဝ္ႏံြမၢး အရာဝြံ ေဍံဆက္ဖန္ဗဒွ္ဏာ ဆက္ဏာအာယုက္ကုႝ ပဋိပကၡအနာဂတ္ရ။ ကေမၜာန္အလုႝအသ႘ပှာန္ဗဿာ ေကၜာန္သၸဏာ လတူဂေကာံေဒံါပန္ေပွာ္ ေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ ေဆင္စပ္ကုႝ ဒးမံင္သဿဝ္အုပ္ဓုပ္ညးတအ္ဂွ္ ဒွ္ကေမၜာန္ေကၜာန္သၸ ဟြံေထက္မြဲရ။ ဗြဲမေထက္ၾကိဳက္ ၐိုန္ရပရဲညးတအ္တိတ္ကုီေလဝ္ ပေရင္ေဆာံေလင္အနာဂတ္ ၾကက္မကတုႝဒွ္ဂွ္ ညးတအ္ဟြံပရဟ္ေတာ္လဝ္ရ။

လစြံစိုတ္ အလုႝအသ႘ပှာန္ဗဿာ လတူေကာန္ဍဳင္အရင္ေဇတ္တ္ဂွ္ ငၛံက္စှာဲေလာန္ဂွ္တုဲ လှိန္ဗပိန္ဂြံညိညမၢး ၐိုတ္ဂြံဂွ္ ညးတအ္ေကၜာန္သၸဏာရ။ ရန္တဿံနအဖဂွ္ သြက္ဂြံဒက္ပတန္အာ ကဿိန္ဍဳင္ဗဿာအနာဂတ္ နကုႝျဇဟတ္ဒပ္ပှာန္ မတုပ္သဿဟ္ကုႝ ကဿိန္ဍဳင္ဗဿာ ပထမကုႝ ဒုတိယေတံကုီရ။ ပြဳိင္ကဝက္ ဗြဝ္ကၜံသှာံ ေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ ရပ္လြဟ္ပန္ေပွာ္ကၜဳင္လဝ္ဂွ္ ဟိုတ္ႏူပေရင္အာတ္မိက္ အေခါင္အရာအုပ္ဓုပ္ပကင္ရင္ ေကာန္ဂကူညးတအ္ မဒွ္ရ။ တိုင္ပကဵရန္တဿံ ေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ သာ္ဏံဟြံကလိဂြံဏီမၢး ပေရင္ပၜန္ဂတးရပ္လြဟ္ ေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ဂွ္ ကာလလုႝ အိုတ္အာဟြံမာန္ရ။

အလုႝအသ႘ပှာန္ဗဿာ ငၛံက္စှာဲဂၜဳိင္ခႜင္ ေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ ေထဲေပှာတ္ဂၜဳိင္ခႜင္ဂွ္တုဲ ပဋိပကၡတအ္ဂွ္ သာတုဲေဇှာ္ဂၜဳိင္ခႜင္ရ။ ပေရင္လဂူတပ္တး လပၚေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ဂွ္ ကေလင္ရံင္အာ ဝင္မြဲပံၛက္အဆက္က္ ႏူစကၜာဟြံေဒံါပန္ေပွာ္ေတံ စုႝလဿဳဟ္မၢး ဂြံဆုႝေကတ္ဒဿံင္ ျပာျပာကတ္တ္ရ။ ယဝ္ကေလင္လၛတ္ရံင္ ဂလာန္ကႜဳိပ္သကိုပ္ ေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ဂွ္မၢး ဂြံတီေကတ္ ဆုႝေကတ္ ျပာျပာကတ္တ္ရ။ လိက္အုပ္ဂေကာံ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ မပတိတ္လဝ္ဂၜဳိင္ကုႝကှပ္တအ္ဂွ္ ဟုီဗဿံက္ပတိတ္ဒဿံင္ ဒဒွ္ရ မိက္ဂြံမံင္မြဲစြံ ၐိုဟ္ဟ္ၾသိဳဟ္ဟ္ရ။

ဟိုတ္ႏူပၛံက္ပေရင္ျပံင္လွာဲဂွ္တုဲ ဂေကာံပၚတိတ္တုဲ ေဒံါပန္ေပွာ္ဗြဲမဂၜဳိင္တအ္ဂွ္ ဒးဒုင္စိုပ္အာသဿဝ္တဲအုပ္ဓုပ္ အလုႝအသ႘ပှာန္ရ။ ၐိုန္ရစိုတ္ဓါတ္ညးတအ္ မမိက္ကေလင္ပန္ေပွာ္ ႏံြကုီေလဝ္ ဟိုတ္ႏူတိဍာ္ကုီ အခက္အခုဲ ေဗာ္သြးအိန္ထံင္ကုီဂွ္တုဲ ညးတအ္ကေလင္တိတ္ျဂိဳပ္ ဒွ္ဟြံမာန္ဂွ္တုဲ ၐိုတ္ဒွ္ကုႝဒွ္ မံင္အာသဿဝ္တဲအလုႝအသ႘ပှာန္ဗဿာရ။ ယင္ဝြံဂွ္ ဒွ္အေလံအခိုက္ကှာပေရံအိုတ္မြဲ ပႜဲအရာ႐ုန္ဂစာန္ သြက္ဗၜးၐးေကာန္ဂကူရ။ အာဲကဿာဲဗုီဏံဂွ္ ဒွ္အႏၱရာဲ ဂြံဗၜးၐးျပဟ္ ေဇှာ္အိုတ္မြဲကုီရ။

ရံင္ကုႝအကာဲအရာအလုႝအသ႘ပှာန္ဗဿာ ေကတ္ဇှးလတူေဗာ္ေဒံါပန္ေပွာ္ ေကာန္ဂကူတအ္ဂွ္တုဲ ၐိုန္ရေစွ္စိုတ္ပှာန္ဗဿာ ဓလုီလတူေဗာ္ရပ္လြဟ္ ေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္မာန္ကုီေလဝ္ ေဇတ္တ္ဂွ္ ဓလုီဟြံမာန္ရ။ ေဗာ္ပစှးေကာန္ဂကူ ျဇဟတ္မေဇှာ္တအ္ဂွ္ ပှာန္ဗဿာေကတ္ဇှး ဟြံဂြံရ။ ေဗာ္ဍဳင္မန္တိဿကုီ၊ ေဗာ္ေကာန္ဂကူဝကုီ၊ ေဗာ္ကိုဝ္ကကုီ လေလာင္ပတိတ္လဝ္ သြက္ဂြံကေလင္ပန္ေပွာ္တုဲတုဲရ။ မြဲလပၚပၜန္ဂွ္ ေဗာ္ေကာန္ဂကူကေရင္၊ ကေရင္ဍာဲ၊ ေသံတအ္ေလဝ္ ပန္ေပွာ္ဒဿံင္တုဲတုဲရဂွ္တုဲ ဗုီလုႝေလဝ္ အလုႝအသ႘ပှာန္ဗဿာ ေကတ္ဇှးလတူေကာန္ဂကူတအ္ ဟြံမာန္ရ။

ယဝ္ရ ကႜဳိပ္သကိုပ္ပၜန္ဂတး ေဗာ္ရပ္လြဟ္ေကာန္ဂကူတအ္ ဆက္မံင္တန္တဵအာ ပႜဲသဿဝ္တဲအလုႝအသ႘ပှာန္ဗဿာမၢး ကႜဳိပ္သကိုပ္ ပစှးကုႝဂကူညးတအ္ တှဟ္ဟ္တိဿတိဿတအ္ ညံင္ရဵနာဲယႈ႙ေက်န္ မံက္တိတ္ကၜဳင္ဂွ္ ၾကက္မံက္တိတ္ကၜဳင္မာန္ပၜန္ေရာင္။ ေဗာ္ပၜတရဵဍဳင္မန္ ဟြံမြဲမၢး ေဗာ္ဍဳင္မန္တိဿ ညံင္ရဵမမံက္တိတ္ကၜဳင္ကုီ ပႜဲေကာန္ဂကူေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ေလဝ္ ေဗာ္လၛဳႝမံင္အာသဿဝ္တဲအလုႝအသ႘မၢး ေဗာ္တှဟ္တအ္ ၾကက္မံက္ဂတဝ္တိုန္တိဿတုဲ ပအာစှးေကာန္ဂကူ ညးတအ္မာန္ေဟင္ရ။

တၛဲေကာန္ဂကူမန္ ၆၃ ဝါ ပႜဲယူထုပ္ (youtube)

Mon 01 Mar 2010, တာရာမန္၊ ဝွတ္ဝိင္
ယဝ္မှးဂၜာဲပံက္ဗုႝ ပႜဲယူထုပ္ youtube တုဲ တက္စုတ္တၛဲေကာန္ဂကူမန္ မရနဳက္ကုႝ ၆၃ ဝါ နကုႝဘာသာေအန္ဂလိက္မၢး သဘင္ကှာတၛဲေကာန္ဂကူမန္ အလုံလိုက္မြဲ မပတံဍဳင္အေမရိကာန္၊ ေအန္ဂလာန္၊ ဂ်ာမန႘တအ္ မံက္တိတ္ကၜဳင္တုဲ ဗြဲမသႜဳိက္မၜဳိက္ကုႝဂၜမ္စိုတ္ မှးဗုႝလဟိင္စိုတ္ အစ႘အဇန္ဂမၜဳိင္မာန္ရ။ ဆဂး တင္ဍဳိန္လ်မြဲဂွ္ သဘင္ကှာမေကၜာန္ဗဒွ္ ပႜဲဍဳင္မန္ ျဇဟတ္ေဇှာ္အိုတ္တအ္ဂွ္ ဟြံဂံြဆုႝေကတ္ ျပဟ္ဟ္ဏီရ။ ဟိုတ္နဴမ႘ဒ႘ယ်ာဗၜးၐးဟြံမြဲ ပႜဲဍဳင္ဗဿာဂွ္တုဲ ဗြဲမဂတာပ္အခိင္ ပတုိန္စြံ ပႜဲယူထုပ္ ဟြံမာန္ရ။ အယာံမာတ္ပႜဲယူထုပ္သဿးဟြံက ဌာန္ေဒသညးတအ္ ေကၜာန္လဝ္တအ္ဂွ္ ညးတံစုတ္လဝ္ကုႝကဝးကုီ၊ ဂေကာံပမတံမ႘ဒ႘ယ်ာမန္တအ္ ပံင္ေကာံပေရင္ခ်႘ဒရာင္ တၛဲေကာန္ဂကူဖအိုတ္တုဲ ပတိတ္လဝ္ကဝးကုီဂွ္တုဲ အခိင္ဒးစိုတ္ ပံက္ဗုႝေကတ္မာန္ကုီရ။ မန္စိုပ္ဍဳင္ပလိုတ္တံ အခိင္ကေမၜာန္ညးတအ္သၜး ညးတအ္ ပံက္ဗုႝပေရင္ခ်႘ဒရာင္ တၛဲေကာန္ဂကူညးတအ္ဂၜဳိင္ရ။

ပႜဲအခိင္ကာလ မာ္မြဲေစြက္ဏံဝြံ မန္စိုပ္ဍဳင္မၛးတအ္ ဒှာဲလုႝႏံြဒဿံင္ေရာ ဍဳင္လုႝႏံြဒဿံင္ေရာဂွ္ ဂြံဆုႝေကတ္မာန္ရ။ ပတြဳႝနဴ ေလာန္ကၜဳင္ၐိုတ္ၐါေစွာ္သှာံေတံ ဂကူမန္ပု႙ နကုႝဘဝညးဒဒိုက္ဒဵပှာန္ အာေဖ်ံသဇိုင္ ဍဳင္ပလုိတ္အိုတ္ဂွ္တုဲ နကုႝျဇဟတ္ညးကုႝညး ၐိုတ္ႏံြဂွ္ ေကၜာန္ဗဒွ္တၛဲေကာန္ဂကူအိုတ္ရ။ ရံင္ကုႝစင္တၛဲေကာန္ဂကူကုီ၊ အစ႘အဇန္ပေရင္ခ်႘ဒရာင္ညးတအ္ကုီတုဲမၢး ျဇဟတ္ညးတအ္ ႏြံဂလိုင္လုႝဂွ္ ေတာ္ဆဒးကုီရ။ လဿိဟ္ေကာန္ဂကူမန္ မတိုန္စိုပ္တအ္ဂွ္ ဂြံဆုႝေကတ္ဍဳင္ေသံကုႝ မေလသၽွာဂၜဳိင္ဂွ္တုဲ ဒဒွ္ရေကာန္ဂကူမန္ မစိုပ္ဍဳင္တအ္ဂွ္ဂၜဳိင္ဂွ္ ေတာ္ဆေကတ္မာန္ကုီရ။

ပႜဲကဿိန္ဍဳင္အေမရိကာန္ဂွ္ ၾကပ္ဒွ္ဇဿာပ္သၛိ ကဝးသ႘ဒ႘ တၛဲေကာန္ဂကူညးတအ္ ႏံြအိုတ္ရ။ ပႜဲေဆင္ဖ်ာမန္ ပႜဲကဿိန္ဍဳင္အေမရိကာန္တအ္ဂွ္ ကဝးမန္နာနာသာ္ ရာန္ေကတ္မာန္ဂွ္တုဲ ရံင္ကုႝငၛဳဟ္မးပၜန္ေလဝ္ ဟြံဍင္ေကြံေကြံ ဇဿာပ္မှိဟ္ ရာန္မာန္အိုတ္ရ။ ပႜဲဇဿာပ္ပ္သၛိမန္ဂွ္ ကဝးၐိုတ္မသုန္ေစွ္ာမ ႏံြဂွ္တုဲ ဗြဲမဂၜဳိင္ကဝးတအ္ဂွ္ စပ္ကုႝေကင္ကာဂကူမန္ ဂၜဳိင္ရ။ ေဆင္ဖ်ာမန္ၐါမ ပႜဲေဒသဝွတ္ဝိင္၊ ရးေအန္ဒ႘ယ်ာဏာ ေကုာံ ဖ်ာမန္မြဲမ ပႜဲအျခန္၊ ရးအုႝဟဲာအုႝတအ္ဂွ္ ကဝးမန္နာနာသာ္ ရာန္ေကတ္မာန္ဂွ္တုဲ ျပဟ္ဟ္ဏံ ဖ်ာနာဲသာင္မန္ ပႜဲရးအုႝဟာဲအုႝဂွ္ လိက္ပ႐ိုင္သှံင္တိုင္ေလဝ္ ရာန္ေကတ္မာန္ကုီရ။

အခိင္ကာလေကာန္ဂကူမန္ မှဳံမၛးဍဳင္ဗဿာတအ္ မိပ္လဟိင္ကုႝ ပံက္ဗုႝသဘင္ကှာတၛဲေကာန္ဂကူမန္ နဴဍဳင္ေတံ ဍဳင္ဏံအလုံလိုက္မြဲ ၾကဵနဴေကၜာန္ဗဒွ္သဘင္ကှာတုဲဂွ္ ေကာန္ဂကူမန္အပႜဲဍဳင္မန္တံ ဟြံဂြံမိပ္ျမဟ္အခိင္ဂွ္ရ။ ေကာန္ဂကူမန္ မစိုပ္ဍဳင္ဇိုင္ဝုတ္ဒိုဟ္ ေကုာံ ဍဳင္မၛးတံ ပေရင္ခ်႘ဒရာင္ တၛဲေကာန္ဂကူညးတအ္ဂွ္ ညးတံပတုိန္စြံလဝ္ ပႜဲယူထုပ္ဂွ္တုဲ စိုပ္အခိင္သၜး ဂြံအခိင္ဂွ္ ပံက္ဗုႝအိုတ္ရ။ သဿတ္တအ္ ဂြံဆုႝေကတ္ ႐ုပ္ညးတအ္ စုတ္စြံလဝ္ ပႜဲယူထုပ္ဂွ္တုဲ ပံက္ဗုႝဒဿံင္ မြဲဏွမြဲဏွအိုတ္ရ။ ညးတံဟုီလဵထၞးစကုႝ သကအ္ရဲညးတအ္ ပႜဲဍဳင္ညးတအ္ တန္တဵဂွ္တုဲ သကအ္ရဲညးတအ္ေလဝ္ ဂြံဆုႝေကတ္ ပေရင္ခ်႘ဒရာင္ညးတအ္အိုတ္ကုီရ။ ကေမၜာန္ညးတအ္ ေကၜာန္ေရင္တၜဳင္ဂွ္ ဇကုဇကုညးတအ္ ကေလင္ေကတ္ဂုန္စရာဲအိုတ္ဂွ္တုဲ ဒွ္ဟိုတ္ျဇဟတ္ဂြံေဇှာ္အာ ဟုီမာန္ရ။ ဟိုတ္နဴဂြံဆုႝေကတ္ မန္စိုပ္ဍဳင္မၛးတအ္ ေကၜာန္ဗဒွ္တၛဲေကာန္ဂကူ ဗုီညးဗုီအဲဂွ္တုဲ ညးတအ္ဒွ္ျဇဟတ္စိုတ္ ေဇှာ္ကႝုျဇဟတ္အိုတ္ရ။ ယင္ဝြံဂွ္ ဒွ္ဟိုတ္ျဇဟတ္ေကာန္ဂကူမန္ ဂြံေဇှာ္အာ ဂြံည႘သဿဟ္အာ ဟုီမာန္ရ။

မန္စို္ပ္ဍဳင္မၛး ေကုာံ ဍဳင္ဇိုင္ဝုတ္ဒိုဟ္တအ္ဂွ္ ပေရင္ဒတူလုိင္ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္ တုပ္သဿဟ္ဒဿံင္ဂွ္ ဂြံဆုႝေကတ္ပၜန္ရ။ လိက္လေလာင္ၾတး တၛဲေကာန္ဂကူမန္ဂွ္တုန္ မန္စိုပ္ဍဳင္ဇိုင္ဝုတ္ဒိုဟ္တအ္ကုီ၊ ဍဳင္မၛးတအ္ကုီ ပံင္ေကာံပတိတ္ကၜဳင္ဒဿံင္ ဇဿာပ္ပ္သှာံဂွ္ ဂြံဆုႝေကတ္ရ။ ပႜဲသဿဝ္ပံင္ေကာံမန္စိုပ္ဍဳင္မၛး အုႝအာမ္သ႘သ႘ OMCC ဂွ္ ညးတအ္ဒတူလိုင္ ေကာံေကာံကေလာံကေလာံဂွ္တုဲ နကုႝဂေကာံဂွ္ ႐ုဲစွ္ညးစှးတုဲ ပလံင္ဗစိုပ္လဝ္ ဇေရင္အာမ္ေအယူ ႏံြကုီရ။ ပႜဲကဿိန္ဍဳင္အေမရိကာန္ဂွ္ ေကာန္ဂကူမန္တအ္ ဗြဲမည႘သဿဟ္ ခ်႘ဒရာင္ဒဿံင္ ပႜဲအာမ္အာသ႘၊ ေဗာ္ကေလင္ဒက္ပတန္ဍဳင္မန္ဂွ္တုဲ ျဇဟတ္ခိုင္ဒဿံင္ ၐိုတ္ဒးရးရ။ သြက္ေကင္ကာအာမ္အာသ႘ အဓိကနာနာတအ္ဂွ္ ေကင္ကာညးတအ္ ဗြဲမဂၜဳိင္ ဒုင္လဝ္သဇိုင္ကုႝ ရးတအ္ဂွ္ ေကာပ္ကာဲဒဿံင္အိုတ္ဂွ္တုဲ သြက္အုႝအာမ္သ႘သ႘ဂွ္ ညးတအ္႐ုဲစွ္လဝ္ ညးစှးကုီရ။ နဴကုႝေဒသဍဳင္တအ္ဂွ္ ႐ုဲစွ္ညးစှးတုဲ ဒက္ပတန္အုႝအာမ္သ႘သ႘၊ နဴဂွ္ပလံင္ညးစှးညးတအ္ပၜန္ သြက္အာမ္ေအယူဂွ္တုဲ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္ဂွ္ ဒဒွ္ရ ဒုင္လဝ္သဇိုင္ကုႝ ဂေကာံသဇိုင္မွာဇန္ေကာန္ဂကူမန္တအ္ေရာင္ဂွ္ ဟုီမာန္ကုီရ။ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္ဂွ္ ယဝ္ဟြံဒက္ပတန္လဝ္ နကုႝသဇိုင္သဿဝ္ ကဆံင္ကဆံင္မၢး အာဍာ္ဇမၜိင္ နကုႝျဇဟတ္ေဇှာ္ေဇှာ္ ဟြံမာန္။ ေကာန္ဂကူမန္ ပႜဲေဒသရးဍဳင္ညးတအ္ ပဒတဵတအ္ ညံင္ဂြံကၜဳိဟ္ပေရင္ခ်႘ဒရာင္ညးတအ္ သြက္ေကင္ကာေကာန္ဂကူမန္ဂွ္ ညးစှးေဒသတအ္ဂွ္ ဂပ္ဝ္ေထက္ကုႝ ဒးကေလင္ဒုင္စ႘ေရင္ေသာင္ကလးရ။ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္ အပႜဲဍဳင္တအ္ဂွ္ေလဝ္ ဂပ္ဝ္ဒးဒက္ပတန္လဝ္ နကုႝသဇိုင္ဂေကာံမွာဇန္ ေကာန္ဂကူမန္ကီုေရာင္။

ရံင္အာပေရင္ခ်႘ဒရာင္ တၛဲေကာန္ဂကူမန္ အလုံလိုက္မၢး ၐိုန္ရဂပ္ဝ္မိပ္စိုတ္ကုီေလဝ္ ပေရင္ခ်႘ဒရာင္ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ညးတအ္ဂွ္ ဒဿာနဴဒး႐ုန္ဂစာန္ဒဿံင္ကုႝ ပေရင္လိက္ပတ္ေယန္သှာင္ ဘာသာသာသနာဂွ္တုဲ ျဇဟတ္ဍဳိန္လ်ဒဿံင္ဂွ္တုဲ သဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္ ညံင္ရဵကႜဳိပ္သကိုပ္ေဗာ္ဍဳင္မန္တိဿ ကဆံင္သၜဳင္တအ္ ကုႝကၜဳင္ျဇဟတ္ဓ႐ိုဟ္ ႏံြရ။ ပေရင္ခ်႘ဒရာင္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ပႜဲဍဳင္ပလိုတ္တအ္ဂွ္ ညံင္ဂြံဒွ္ကၜဳင္ ခိုင္င္ကၜဳိက္က္မြဲဂွ္ ညးတအ္ကုႝကၜဳင္ျဇဟတ္ဓ႐ိုဟ္ ႏံြရ။ ပေရင္ကလုတ္တမာန္ဂွ္ ဒွ္အရာပဿိက္ေဇှာ္မြဲ ပႜဲအရာဒက္ပတန္ဍဳင္မန္အနာဂတ္ဂွ္တုဲ ပေရင္ခ်႘ဒရာင္ သြာင္ဏံ စုႝကုႝလဿဳဟ္ ဍဳိန္လ်ဒဿံင္ ဗြဲမေလာန္ရ။ ပေရင္ခ်႘ဒရာင္ သြက္လက္သန္ေကာန္ဂကူဂွ္ ၐိုန္ရဟြံမြဲဟြံတုဲကုီေလဝ္ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္ဂွ္ သာတုဲ ပဿိက္ေဇှာ္ဒဿံင္ကုီေရာင္ဂွ္ မန္စိုပ္ဍဳင္ပလိုတ္တအ္ ဂပ္ဝ္ဒးညာတ္ေကတ္ကုီရ။

ပႜဲသဘင္ကှာ ေကၜာံသှာံကေရင္ ပႜဲေဒသဝွတ္ဝိင္၊ ဒှာဲညးစှးမန္တအ္ တိုန္စိုပ္ဗြဲမဂၜဳိင္ဂွ္ ကႜဳိပ္သကိုပ္ကေရင္ ေရာဗာတ္သာန္ ဟုီတြံဓဝ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ျပာျပာကတ္တ္ဂွ္တုဲ မှိဟ္မတိုန္စိုပ္ ၐိုတ္လၛီတၜတအ္ ကုႝျဇဟတ္တက္တဲအိုတ္ရ။ ေကာန္ဂကူကေရင္တံ ညံင္ဂြံေလပ္ပညာ၊ ညံင္ဂြံထံက္ပင္ ပေရင္ပၜန္ဂတး ဗၜးၐးဂကူကေရင္ဂွ္ ညးဟုီတြံရ။ ေလပ္ပညာတုဲ ညံင္ဂြံဒွ္ဒတုဲဖုႝ သြက္ဂကူညးတအ္၊ ဂြံၾသန္ဒဝ္လာတုဲ ညံင္ဂြံထံက္ပင္ ပေရင္ဗၜးၐးညးတအ္ဂွ္ ညးဟုီတြံရ။ ပေရင္စန္ဒက္သာ္ဝြံဂွ္ ကႜဳိပ္သကိုပ္ေကာန္ဂကူမန္ ပႜဲဍဳင္မၛးတအ္ (အယာံမာတ္ ပႜဲအေမရိကာန္သဿး ဟြံေသင္) ေကၜာန္သၸကၜဳင္ ဟြံမြဲဒွ္မာန္ရ။ ညးတအ္ကၜဳင္စိုပ္အေမရိကာန္ဂွ္ ကၜဳင္သိုင္ခှံဗဒိုပ္ သြက္ဂကူညးတအ္ သြက္ဗၜးၐးညးတအ္အနာဂတ္ေရာင္ဂွ္ေလဝ္ ဟုီတြံကုီရ။ ယင္ဝြံဂွ္ ဒွ္အစာံခိုဟ္မြဲ သြက္ေကာန္ဂကူမန္ မစိုပ္ဒဿံင္ ပႜဲဍဳင္ပလိုတ္တအ္ကုီ ဍဳင္ဇိုင္ဝုတ္ဒိုဟ္တအ္ကုီရ။ ပေရင္ပၜန္ဂတး ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ဟြံေသင္မၢး ဂကူဂြံဗၜးၐး ဟြံေလာဲေရာင္ဂွ္ အဘိဓဝ္ဏံ ညးမအာကႜဳိပ္ဂေကာံ ပႜဲေဒသရးဍဳင္တအ္ဂွ္တအ္ဂွ္ ဂပ္ဝ္ဒးပဿဝ္လဝ္ ပႜဲဂၜမ္စိုတ္ရ။

မန္စိုပ္ဍဳင္မၛးတအ္ နကုႝဘဝညးဒဵပှာန္ဂွ္ ဟိုတ္နဴဟြံဒးမံင္ သဿဝ္တဲ႐ုင္ကလုတ္ဗဿာဂွ္တုဲ ညးတအ္ဒက္ပတန္ဗဒိုပ္ညးတအ္ မတြံဂး ဘာလက်ာ္မန္မာန္ေရာင္။ စှးဒးမံင္ျပးျပးညးသကအ္ ပႜဲေဒသေတံ ေဒသဏံဂွ္ ညးတအ္ ေထက္ကုႝဒးမံင္ မြဲဂေကာံမြဲကေရာံရ။ ဘာလက်ာ္မန္ပု႙ဂွ္ ဒွ္ဒတန္ေကာန္ဂကူပု႙ဂွ္တုဲ ယဝ္ျဇဟတ္ေကာန္ဂကူေအာန္မၢး ဒက္ပတန္ ဟြံမာန္၊ ဒဿာနဴဒးကုႝငၛဳဟ္ခရိတ္ ဇဿာပ္ပ္ဂိတုတံ ကႜင္ရ။ ယဝ္ရဒးမံင္သဿဝ္႐ုင္ကလုတ္ဗဿာမၢး ဒတန္ေကာန္ဂကူပု႙ေဇှာ္ေဇှာ္ဂွ္ ဒက္ပတန္ ဟြံမာန္။ ဒတန္ေကာန္ဂကူပု႙ ဂြံဒွ္ကၜဳင္ ဂြံေဇှာ္ကၜဳင္ဂွ္ ေကာန္ဂကူမန္တအ္ ဒးမံင္ေကာံေကာံညးသကအ္ရ။ ညံင္ဂြံမံင္ေကာံေကာံကေလာံကေလာံညးသကအ္မာန္ဂွ္ ညးမကႜဳိက္ပ္ဂေကာံတအ္ဂွ္တအ္ဂွ္ ဒးဗိုင္ေကၜာန္ကုီ တြံစန္ဒက္ကုီရ။ မန္စိုပ္ကဿိန္ဍဳင္အေမရိကာန္တအ္ ျပးဇးဒဿံင္ ပႜဲရးေတံရးဏံ ညံင္ရဵႏြံဗြဲမဂၜဳိင္ကုီ ရဲစိုပ္ဍဳင္တှဟ္ဟ္တအ္ေလဝ္ ျပးဒဿံင္ကုီရ။ ဂၜဵျပးကၜကိတ္ကုီေရာင္ဂွ္ လၸဝိုတ္ေကၜံညိ။ ယဝ္ျဇဟတ္ျပးမၢး ေကာန္ငၛာ္တအ္ဂွ္ အေခါင္တိုန္ဘာမန္ဥတုကညင္ ဟြံမြဲဂွ္တုဲ ဍာ္ဇမၜိင္ ဒွ္ဒတုဲဖုႝေကာန္ဂကူ ေအာန္ရ။ ပႜဲကဿိန္ဍဳင္အေမရိကာန္ဂွ္ ေဒသဝွတ္ဝိင္မြဲဓဝ္ေဟင္ ေဗၲာန္ကၜဳင္လိက္မန္ဥတုကညင္ ခိုင္င္ကၜဳိက္က္ႏံြ ဒဿာနဴျဇဟတ္မှိဟ္ဇကုဂၜဳိင္ ဘာလက်ာ္ဇကုခိုင္ရ။ ေကာန္ငၛာ္မန္တအ္ သြက္ဂြံကတ္လၛတ္ လိက္မန္မာန္ဂွ္ မန္စိုပ္ဍဳင္ပလိုတ္တအ္ မံင္ေကာံေကာံကေလာံကေလာံညးသကအ္တုဲ ဒးဒက္ပတန္ပတိုန္ ဗဒိုပ္ဘာလက်ာ္ဇကုဇကုေရာင္။ ယဝ္ရလက်ာ္ဟြံမြဲမၢး ပံက္ပတိုန္ျဇပ္သဘင္ဓဝ္မန္ မာန္ကုီေရာင္။

ညံင္ရဵပု႙ခ်႘ဒရာင္ပေရင္တၛဲေကာန္ဂကူ ကတိုင္ကတိုင္ကမွ္ကမွ္ဂွ္ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ေလဝ္ ပု႙ဒးေကၜာန္ကုီေရာင္။ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္ ေကၜာန္ဒဿံင္ပႜဲတၛဲသၛိသဝ္ ကုႝ အဒိုတ္ဂွ္ ဒွ္ကေမၜာန္မေကၜာန္အခိင္သၜးဂွ္တုဲ ကာလေလၧာဝ္ ပေရင္မှိဟ္မြဲမြဲကတုႝဒွ္ကၜဳင္ ပႜဲတၛဲဂွ္မၢး သုီခ်႘ဒရာင္ ဟြံမာန္ပၜန္ရ။ ပေရင္ခ်႘ဒရာင္ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ပႜဲတၛဲသၜးဂွ္ ဒွ္ကေမၜာန္ ေကၜာန္သၸညံင္ဝါသနာေျပေလဝ္ ဟုီပေတာံမာန္ကုီရ။ ညံင္ဂြံဒက္ပတန္ပတိုန္ ျဇဟတ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မန္ေဇှာ္ေဇှာ္မြဲဂွ္ ကႜဳိပ္သကိုပ္မန္ စိုပ္ဍဳင္မၛးတအ္ ဒးအခိင္ကာလ ဒးကူခ်ပ္ရေရာင္ဂွ္ မိက္ဂြံဆဝ္ဗၛဳဟ္ဏာရအဵ။ ။